55, darling. We zijn nog lang niet klaar.

03.17 uur. Welkom in de tropen.

Je wordt wakker. Kletsnat. Het dekbed vliegt weg, het raam gaat open en degene naast je vraagt of het iets minder koud mag.

Koud?

KOUD?

Je overweegt een drastische wijziging van je woonsituatie. Zeven minuten later lig je te rillen onder hetzelfde dekbed. Om negen uur heb je een vergadering. Liefst met een functionerend brein.

De overgang is beslist geen keurige aftiteling.

De klachtenbingo waar niemand om vroeg

Opvliegers zijn de beroemdste gasten op dit feest. Maar kijk wie er nog meer binnenkomen: nachtzweten, slaaptekort, stemmingswisselingen, vergeetachtigheid, concentratieproblemen, hoofdpijn, migraine, hartkloppingen, gewrichtspijn, veranderende huid en haren, een andere vetverdeling, vermoeidheid en soms minder zin in seks.

Daarnaast melden vrouwen duizeligheid, tintelingen, oorsuizen, obstipatie en andere klachten. Niet alles is aantoonbaar hormonaal. Je schildklier, medicijnen, bloedarmoede, neurologische problemen of andere oorzaken kunnen meespelen. Zeker nieuwe, heftige of blijvende klachten verdienen aandacht van een arts. De overgang is geen vrijbrief om alles maar weg te wuiven.

Je hoeft je klachtenbingo niet vol te hebben om serieus genomen te worden.

En dan nog iets. De vagina.

Laten we dat woord gewoon uitspreken. Met dalend oestrogeen kunnen vagina, vulva en urinewegen veranderen. Droogheid, pijn bij seks, irritatie, kwetsbare huid, soms kloofjes, veranderingen in de schaamlippen en urinewegklachten kunnen voorkomen. Daar zijn behandelingen voor, zoals vochtinbrengende producten en voor sommige vrouwen lokale oestrogenen. Bespreek wat bij jou past met een arts.

Ook harde ontlasting en anale kloofjes verdienen aandacht, maar zijn niet automatisch typische overgangsklachten. Pijn en ongemak zijn geen verplichte toegangskaartjes voor de volgende levensfase.

Mijn moeder was 55. En ik dacht: dat is oud.

Nu ben ik zelf 55.

En iemand heeft overduidelijk de handleiding veranderd.

Ik ben ondernemer. Ik bouw, bedenk, verbind en creëer. Ik heb soms eerder een extra hoofd nodig dan een schommelstoel. Liefst een hoofd zonder hersenmist.

Wat me raakt aan deze levensfase, is hoeveel ik al geleefd heb. Het meisje, de tiener, de jonge vrouw. Verliefdheden, keuzes, misstappen, successen, verliezen, opnieuw beginnen. Ik hoef niets daarvan uit te wissen. Alles heeft me iets geleerd.

Misschien is dat het grootste cadeau van ervaring: ik zie beter wat bij mij past. En vooral ook wat niet.

Dat wil niet zeggen dat elke vrouw van vijftig een bedrijf moet oprichten. Ook rust, herstel of een leven zonder grootse plannen zijn waardevol. Maar de gedachte dat je na je vijftigste langzaam uit beeld moet verdwijnen? Die kan wat mij betreft rechtstreeks naar het museum.

Wie heeft ooit bepaald dat ouder worden betekent dat je minder sexy, minder zichtbaar of minder uitgesproken moet zijn?

Een goed maatpak. Rode lippenstift. Grijze krullen. Een scherpe mening. Een nieuwe liefde. Een fantastisch idee. Of gewoon een avond uit waarop je niet om tien uur naar huis wilt.

Je mag het allemaal.

En nee, we hoeven niet te doen alsof iedere rimpel een spirituele openbaring is. Soms wil je gewoon een goede crème. Soms wil je met rust gelaten worden. Allebei begrijpelijk.

Niet jonger hoeven lijken. Wel voluit jezelf durven zijn.

Eindelijk praten we erover

Op TikTok, Instagram, in podcasts, documentaires en aan keukentafels delen vrouwen hun ervaringen. Soms grappig, soms rauw. De zin die je onder zoveel verhalen terugziet: ‘Ik dacht dat ik de enige was.’

Dat is winst. De overgang is geen geheim dossier meer.

Artsen zoals Nora Hendriks en gynaecoloog Dorenda van Dijken dragen bij aan publieke voorlichting. Wendy van Dijk gaf het onderwerp ruimte op haar platform; Caroline Tensen sprak openlijk over haar ervaringen in Het verboden woord. Hun zichtbaarheid helpt het gesprek op gang.

Maar een pakkend filmpje is niet automatisch medisch bewijs. Laat je niet opjagen door advertenties voor ‘hormoonbalans’ in drie weken. Bij hormoontherapie kunnen voordelen groot zijn voor bepaalde klachten, maar risico's en geschiktheid verschillen per persoon. Betrouwbare informatie en een persoonlijk gesprek gaan boven de volgende gouden pot met poeder.

De wereld vraagt intussen vrolijk door

Je werk wil resultaten. Je gezin wil aandacht. Je ouders worden misschien ouder. Je pensioen moet geregeld. En je lichaam wil graag dat je vannacht eens normaal slaapt.

Wie had bedacht dat we op de leeftijd waarop we volgens oude clichés zouden vertragen, juist zoveel ballen tegelijk omhoog moeten houden?

Er is meer nodig dan individuele veerkracht. Ruimte op het werk, toegang tot goede zorg, begrip thuis en de vrijheid om je tempo aan te passen zonder je daarvoor te schamen.

Geen eindstation

Je hoeft je oude lijf niet koste wat kost terug te krijgen om een interessant leven te leiden. Je hoeft ook niet dankbaar te glimlachen wanneer het moeilijk is.

Je mag behandelen wat behandelbaar is, vragen stellen, herstellen, genieten, grenzen trekken en nieuwe plannen maken.

Ik ben 55. Ik heb nog ontzettend veel zin in wat komt.

En voor de zekerheid: zet dat raam maar vast op een kier.

Redactionele noot: niet alle genoemde klachten zijn bewezen overgangsklachten. Nieuwe of aanhoudende verschijnselen vragen passende medische beoordeling. Informatie is algemeen, geen persoonlijk medisch advies.